Open dagen

Ze komen er weer aan: de open dagen in het voortgezet onderwijs om toekomstige leerlingen te interesseren om voor je school te kiezen. Omdat mijn jongste kleinzoon een jaar geleden in Groep 8 zat, bezocht hij een aantal van deze dagen en ik mocht hem daarbij soms vergezellen.

Het herinnerde mij aan de tijd dat ik zelf als Groep 8-leerkracht en directeur van een basisschool mijn leerlingen een advies over hun niveau gaf. En op mijn eigen school vertegenwoordigers van verschillende vormen van voortgezet onderwijs uitnodigde om over hun school te vertellen. Zodat ouders al een eerste keuze konden maken. In die tijd kwamen leerlingen nog niet mee naar zo’n avond.

Bij de advisering speelde voor mij niet alleen mee welke leerresultaten een kind behaalde, maar ook de inschatting hoe hij of zij met levenskunst de nieuwe periode in het voortgezet onderwijs aan zou kunnen.

Aan de vertegenwoordigers van de scholen voor voortgezet onderwijs vroeg ik om niet alleen een mooi verhaal te houden over de leerresultaten die hun scholen bereiken, maar ook om te vertellen hoe ze bij willen dragen aan de persoonsvorming van hun leerlingen. Een vraag die wel wat zweetdruppels opleverde, liet zo’n schoolvertegenwoordiger me onlangs weten.

Met die ervaring uit het verleden in mijn achterhoofd en met de aandacht die we met de perspectievenbenadering van LERVO beogen, ging ik met mijn kleinzoon op pad. Binnen LERVO delen we als partners de overtuiging dat het van belang is om alle leerlingen op alle scholen voor voortgezet onderwijs een bepaalde levensbeschouwelijke bagage mee te geven. Een bagage, die past bij het karakter van elke school, of dat nu een reformatorische, katholieke/christelijke, islamitische, of een openbare of algemeen bijzondere school is. Het zou niet uit mogen maken of je waarheid nu je eigen geloof is of dat jouw waarheid is dat levensbeschouwing en religie ongepast zijn. Dan nog heb je de pedagogische verantwoordelijkheid om leerlingen in te wijden in een wereld waarin levensbeschouwing en religie manifest aanwezig zijn. Om leerlingen te helpen te begrijpen wat anderen beweegt en wat voor anderen belangrijk is. En om hen te laten nadenken over wat ze zelf van waarde vinden in het leven. Mede met het oog op het tanende welzijn van jonge mensen, zoals verschillende onderzoeken aantonen.

Veel ouders maken zich bezorgd over de vraag hoe hun kind zich een weg zal weten te vinden in deze wereld. die er niet eenvoudiger op lijkt te worden met een doorgeslagen individualisme en scherpe polarisatie. En waar men soms met geweld het eigen gelijk wil bereiken, niet zelden met religieuze motieven. Van scholen mag je dan toch verwachten dat zij zich tot dit soort vraagstukken verhouden, daar een bij de school passende visie op hebben en in de schoolgemeenschap het vreedzaam en democratisch samenleven oefenen. In ieder geval was ik daar nieuwsgierig naar met het oog op het welzijn van mijn kleinzoon.

Ik vond het opvallend dat tijdens de open dagen de scholen uitpakten met allerlei zaken, van 3D-printers, mooie en kleurrijke lokalen, enthousiaste leerlingen die rondleidden en gelukkig ook gedreven leraren, maar blijkbaar geen mogelijkheid zagen om het bovengenoemde aan de orde te stellen: Hoe helpt de school mijn kleinkind thuis te laten komen in deze complexe wereld? Impliciet gebeurde dat uiteraard wel, want je voelt of er een sfeer is waar kinderen gezien worden. Maar zou er een school voor voortgezet onderwijs zijn waarin dàt niet zou plaatsvinden?

Voor mij zou dan een meer expliciet antwoord op deze vraag het verschil kunnen maken en helpen de juiste school voor mijn kleinzoon te kiezen.

Gelukkig was dat verder niet aan mij: die keuze maakte hij zelf met zijn ouders en voor zover ik nu kan zien, was dat een goede keuze. Het gevoel van een gemiste kans voor scholen, bleef wel bij mij hangen.

Dick den Bakker

Voorzitter Stuurgroep Expertisecentrum LERVO